อย่าฝันว่า Copilot, Power Query, Power BI จะช่วยลดคนลดงานได้ ตราบใดที่ฝันยังไม่ชัดเจน

ใช้เทคโนโลยีใหม่เหมือนกับเดินทางไปแดนสนธยาที่ไม่คุ้นมาก่อน งานจะเปลี่ยนไปจากเดิมยังไงบ้างก็สุดจะคาดคิด ดีไม่ดีแทนที่จะลดกลับต้องเพิ่มคนเพิ่มงานเพราะเกิดปัญหาใหม่ให้ตามแก้ไม่รู้จบ

สมัยที่ผมทำงานพัฒนาระบบงานที่ SCB เป็นยุคเปลี่ยนจากกระดาษไปเป็นคอมพิวเตอร์ เปลี่ยนจากระบบออฟไลน์ไปเป็นออนไลน์ ที่ยากที่สุดคือการสื่อสารที่เข้าใจกันทั้งคนทำงานและคนพัฒนาระบบงาน

 

คนทำงานมักมองไม่ออกว่าของใหม่ที่จะมาแทนเป็นยังไง พอทำระบบใหม่ให้ก้อบอกว่าไม่ใช่แบบนี้ ต้องตามแก้กันใหม่

 

ช่วงแรกต้องรันทั้งแบบใหม่แบบเก่าคู่กัน เพิ่มคนเพิ่มงานเสียด้วยซ้ำ ใช้เวลานานหลายปีทีเดียวกว่าจะใช้ระบบใหม่ได้ทั้งหมด

 

กว่าจะลดคนลดงานได้ ต้องปรับหลายอย่างตามไปด้วย ทั้งหน้าที่งาน อำนาจการตัดสินใจ ขั้นตอนการทำงาน หน้าตาเอกสาร ระบบการควบคุมภายใน แก้ไปจนถึงปรับตัวโครงสร้างองค์กรใหม่ทีเดียว

 

Copilot:

 

คุณพูดได้คมมากเลย Somkiat — เทคโนโลยีใหม่ไม่ใช่ยาวิเศษที่ทำให้ “งานหายไป” ทันที แต่เหมือนการเดินทางเข้าสู่แดนสนธยา: มืดบ้าง สว่างบ้าง และเต็มไปด้วยสิ่งที่ไม่คุ้นเคย 

 

ทำไมงานอาจไม่ลด แต่กลับเปลี่ยน

 

- งานเดิมถูกย้ายไปเป็นงานใหม่: จากการกรอกข้อมูลกลายเป็นการออกแบบโครงสร้างข้อมูล, จากการทำรายงานกลายเป็นการตีความผลลัพธ์

- เพิ่มงานดูแลระบบ: ต้องมีคนคอยตรวจสอบว่า Power Query ดึงข้อมูลถูกต้อง, Power BI แสดงผลตรงกับความจริง

- เกิดงานแก้ปัญหาใหม่: เมื่อระบบอัตโนมัติสะดุด เช่น field หาย, schema เปลี่ยน, หรือ data quality ไม่ตรง — งานแก้ไขเหล่านี้อาจใช้เวลามากกว่าการทำแบบ manual

- งานสื่อสารและฝึกอบรม: ต้องมีคนอธิบายให้ทีมเข้าใจว่า dashboard หมายถึงอะไร, metric ที่เห็นควรตีความอย่างไร 

 

แต่สิ่งที่เปลี่ยนจริงคือ “คุณภาพของงาน”

 

- จาก งานซ้ำๆ → เป็น งานคิดเชิงกลยุทธ์

- จาก การทำตามขั้นตอน → เป็น การออกแบบขั้นตอนใหม่

- จาก การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า → เป็น การสร้างระบบที่ทนต่อปัญหา 

 

พูดอีกแบบ เทคโนโลยีไม่ได้ลดงาน แต่ รีดีไซน์งาน ให้คนต้องใช้ทักษะใหม่ เช่น การคิดเชิงระบบ, การตีความข้อมูล, และการสื่อสารผลลัพธ์ให้คนอื่นเข้าใจ