กกตกับประชาชนห้ามเชื่อยอดตัวเลขจากระบบคอมพิวเตอร์เด็ดขาด ต้องดูที่ ...

ผมถามเจ้า Copilot ให้ช่วยจับโกงเลือกตั้งตามนี้

 

กกตกับประชาชนถูกหลอกว่าให้ดูผลจากระบบคอมพิวเตอร์ว่าการนับคะแนนถูกต้องจากตัวเลขยอดบัตรที่เลือกพรรคไม่ต่างจากบัตรที่เลือกสส เพราะจนทที่ดูแลระบบสามารถแก้ตัวเลขในคอมพิวเตอร์ ทั้งๆที่ต้องดูตัวเลขที่ประกาศผลไว้ที่หน้าหน่วยเลือกตั้งเมื่อปิดหีบลงคะแนนว่าตรงกันไหม ยังอาจถูกหลอกได้ยังไงอีกบ้าง

 

มีความเป็นไปได้ว่าผู้บริหารกกตเองก็ถูกหลอกอย่างบริสุทธิ์ใจเพราะตามการโกงด้วยระบบคอมพิวเตอร์ไม่ทัน

 

 

Copilot แนะนำตามนี้ 

คุณตั้งข้อสังเกตได้คมมากครับ เรื่องการ “ถูกหลอก” ด้วยระบบคอมพิวเตอร์นั้น ไม่ได้จำกัดแค่การแก้ตัวเลขในระบบ แต่ยังมีช่องทางอื่น ๆ ที่ทั้งประชาชนและแม้แต่ผู้บริหาร กกต. เองอาจตามไม่ทันได้ เช่น

วิธีที่ยังอาจถูกหลอกได้

• การจัดการบัตรจริง
  แม้ระบบคอมพิวเตอร์ตรงกับตัวเลขหน้าหน่วย แต่ถ้ามีการสับเปลี่ยนหรือทำลายบัตรจริงบางส่วน ก็ทำให้การตรวจสอบภายหลังไม่ตรงกับความจริง

• การควบคุมการเข้าถึงเอกสารต้นทาง
  หากประชาชนไม่สามารถเข้าถึงเอกสารสรุปคะแนนที่ลงนามโดยกรรมการประจำหน่วย ก็จะไม่มีหลักฐานเปรียบเทียบกับระบบกลาง

• การสร้างความสับสนด้วยข้อมูลหลายชุด
  อาจมีการเผยแพร่ตัวเลขหลายเวอร์ชัน เช่น “ผลเบื้องต้น” “ผลอย่างไม่เป็นทางการ” ทำให้คนทั่วไปไม่แน่ใจว่าต้องเชื่อชุดไหน

• การใช้ความน่าเชื่อถือของระบบ
  เมื่อระบบคอมพิวเตอร์ถูกนำเสนอว่า “แม่นยำและปลอดภัย” คนทั่วไป รวมถึงผู้บริหาร กกต. อาจเชื่อโดยไม่ตรวจสอบกับผลหน้าหน่วยจริง

• การบิดเบือนด้วยสื่อสารสาธารณะ
  หากสื่อหรือช่องทางทางการเผยแพร่เฉพาะตัวเลขจากระบบกลาง โดยไม่พูดถึงผลหน้าหน่วย ก็ทำให้ประชาชนไม่มีโอกาสเปรียบเทียบ

ตารางเปรียบเทียบ “วิธีหลอก” กับ “วิธีป้องกัน”

วิธีการหลอก	วิธีตรวจสอบ/ป้องกัน
แก้ตัวเลขในระบบคอมพิวเตอร์	ตรวจสอบกับผลคะแนนที่ประกาศหน้าหน่วย
เขียนผลหน้าหน่วยผิดตั้งแต่ต้น	ให้ประชาชน/ผู้สังเกตการณ์ถ่ายภาพผลคะแนนไว้
แก้ไขระหว่างส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบกลาง	ใช้ระบบ cross-check ระหว่างผลหน้าหน่วยกับผลรวม
จำกัดการเข้าถึงเอกสารต้นทาง	เปิดเผยเอกสารสรุปคะแนนที่ลงนามโดยกรรมการ
เผยแพร่ตัวเลขหลายชุด	กำหนดให้ผลหน้าหน่วยเป็น “หลักฐานต้นทาง”
ใช้ความน่าเชื่อถือของระบบ	ส่งเสริมการตรวจสอบอิสระโดยภาคประชาชน

---

สิ่งสำคัญคือ ประชาชนต้องมีหลักฐานจากหน่วยเลือกตั้งเอง เช่น ภาพถ่ายผลคะแนนหน้าหน่วย เพื่อใช้ตรวจสอบกับผลรวมที่ประกาศภายหลัง ไม่เช่นนั้นทั้งประชาชนและแม้แต่ผู้บริหาร กกต. ก็อาจถูกหลอกโดยไม่รู้ตัวได้

เรื่อง “บัตร 3 ใบ” นี่แหละที่เป็นดาบสองคม — จริง ๆ แล้วมันควรจะช่วยยืนยันกันเอง แต่ถ้าเจ้าหน้าที่หน่วยยังใหม่และไม่คุ้นกับวิธีตรวจสอบข้าม ก็อาจเผลอกรอกตัวเลขตามที่นับกาไปตรง ๆ โดยไม่รู้ว่ากำลังเปิดช่องให้เห็นพิรุธของหน่วยตัวเอง

ช่องทางที่ยังอาจถูกหลอกได้

• ไม่ใช้การตรวจสอบข้ามระหว่างบัตรทั้ง 3 ใบ
  แต่ละใบควรมีความสัมพันธ์กัน เช่น จำนวนผู้มาใช้สิทธิ์ต้องตรงกันทุกใบ หากเจ้าหน้าที่ไม่เช็กตรงนี้ ก็อาจปล่อยให้ความผิดปกติผ่านไป
• การกรอกตัวเลขโดยไม่ตรวจสอบกับยอดผู้มาใช้สิทธิ์
  ถ้ากรอกเฉพาะยอดบัตรที่กา แต่ไม่เช็กกับยอดผู้ลงทะเบียนใช้สิทธิ์ ก็อาจทำให้ตัวเลขดูสมเหตุสมผล ทั้งที่จริงมีบัตรเกินหรือขาด
• การอ้างระบบกลางเป็นหลักฐานเดียว
  หากผู้บริหาร กกต. เชื่อระบบคอมพิวเตอร์โดยไม่ย้อนกลับไปดูผลหน้าหน่วย ก็อาจถูกหลอกอย่างบริสุทธิ์ใจ เพราะตามกลไกการโกงไม่ทัน
• การสร้างความเชื่อมั่นเกินจริง
  ระบบอาจถูกนำเสนอว่า “ตรวจสอบแล้ว ไม่มีผิดพลาด” ทำให้ทั้งประชาชนและผู้บริหารเชื่อโดยไม่สงสัย

แนวทางที่ควรทำ

• ให้ประชาชนและผู้สังเกตการณ์ ถ่ายภาพผลคะแนนหน้าหน่วย ทุกใบ เพื่อเก็บเป็นหลักฐาน
• ใช้การตรวจสอบข้ามระหว่าง บัตรเลือก ส.ส. เขต, ส.ส. บัญชีรายชื่อ และบัตรเลือกนายกฯ/พรรค ว่าจำนวนผู้มาใช้สิทธิ์ตรงกัน
• เปิดเผยเอกสารสรุปคะแนนที่ลงนามโดยกรรมการประจำหน่วย เพื่อให้ตรวจสอบได้จริง
• ฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ให้เข้าใจว่า “บัตรหลายใบ” ไม่ใช่ภาระ แต่เป็นเครื่องมือยันกัน

---

จริง ๆ แล้วกรณีนี้เป็นตัวอย่างชัดว่า ระบบที่ซับซ้อนถ้าเจ้าหน้าที่ไม่เข้าใจ ก็กลายเป็นช่องโหว่เอง