จะกระตุ้นให้ลูกน้องฉลาดใช้ Excel แบบขี้เกียจได้ยังไง

ในชีวิตการทำงานของผม มีหัวหน้าเพียงคนเดียวที่ทำให้ผมทุ่มเททำงานให้สุดตัว เป็นหัวหน้าระดับใหญ่มาก คุมสายงานร้านอาหารของซีพี

เป็นคนดียวที่บอกว่า Show me แล้วลากเก้าอี้มาน้่งดูผมทำ

Copilot

หัวหน้าอยากกระตุ้นทีมให้ “ฉลาดใช้ Excel แบบขี้เกียจ” แต่ตัวเองไม่ถนัด Excel จึงยากที่จะเป็นตัวอย่างให้ดู

---

🔑 วิธีที่หัวหน้าสามารถกระตุ้นทีมได้ แม้ไม่เก่ง Excel

- ยอมรับตรง ๆ ว่าไม่ถนัด แต่เปิดพื้นที่ให้ทีมโชว์

- หัวหน้าพูดว่า “ผมไม่เก่ง Excel แต่ผมอยากเห็นวิธีที่คุณทำให้ง่ายขึ้น”

- กลายเป็นการเชิญชวนให้ลูกน้องเป็นคนสาธิต → ทีมจะภูมิใจที่ได้เป็นตัวอย่างแทนหัวหน้า

- ตั้งโจทย์ท้าทาย แต่ไม่สั่งวิธีทำ
- เช่น “ทำรายงานนี้ให้เร็วที่สุด โดยไม่ต้องเสียเวลาซ้ำ ๆ”

- ลูกน้องจะหาทางลัดเอง และแชร์วิธี “ขี้เกียจแต่ฉลาด”

- ให้รางวัลกับการคิดทางลัด
- ไม่ต้องเป็นเงินเสมอไป อาจเป็นการยกย่องในที่ประชุมว่า “ทีมนี้หาวิธีลดงานซ้ำได้เก่งมาก”

- ทำให้ทีมรู้ว่าหัวหน้าให้คุณค่ากับการใช้ Excel แบบฉลาด

- สร้างวัฒนธรรมการแชร์ทริก
- จัด “Excel Lazy Hack Friday” ให้ลูกน้องผลัดกันโชว์ทริกสั้น ๆ
- หัวหน้าไม่ต้องเก่ง แต่แค่เป็นผู้ฟังและผู้สนับสนุน

- ใช้คนเก่ง Excel ในทีมเป็น Role Model

- แต่งตั้ง “Excel Champion” หรือ “Workflow Guru” ในทีม
- ให้เขาเป็นตัวอย่างแทนหัวหน้า → หัวหน้าทำหน้าที่สนับสนุนและยกย่อง

---

🧭 สรุป
หัวหน้าไม่จำเป็นต้องเก่ง Excel เอง แต่สามารถ สร้างเวที, ตั้งโจทย์, และให้คุณค่า กับการใช้ Excel แบบฉลาด ทีมจะเรียนรู้และกระตุ้นกันเอง โดยหัวหน้าทำหน้าที่เป็น “ผู้สนับสนุน” มากกว่า “ผู้สาธิต”

Dashboard จะพังทันที ถ้าไม่เข้าใจจุดตายของกราฟใน Excel 365

Dynamic array เป็นจุดเด่นที่เด่นที่สุดของ Excel 365 แต่ทราบไหมว่าตัวกราฟยังถูกฝังไว้กับวิธีการในอดีต

กราฟใน 365 ยังคงเป็นภาพนิ่ง ไม่ยอมปรับขนาดตามพื้นที่ตารางที่เป็น Dynamic Array เพราะ Chart Engine ที่ทำไว้นั้นสร้างมานานแล้ว หากจะปรับปรุงใหม่จะกระทบกับแฟ้มเก่าที่สร้างกราฟไว้จนอาจหยุดทำงาน คงต้องรออีกนานจนกว่าจะมีคนใช้ Excel 365 กันมากขึ้น

ถ้าอยาทราบว่าจะปิดจุดตายนี้ได้ยังไง ผมอธิบายไว้ในซีรีส์ชุด Excel 365 Dynamic Dashboards ที่ลิงก์

https://excelexpertlibrary.blogspot.com/2025/09/excel-365-dynamic-dashboards-season-1-2.html 

Pivot Table Refresh หรือ Auto Refresh นิสัยใหม่ที่ต้องปรับตัว

ในการใช้ Excel สามารถเลือกสมัครเข้ากลุ่มผู้ใช้งานแบบ Insider แต่ผมไม่แนะนำนะครับ เพราะสิ่งที่ได้ใช้ของ Insider นั้นยังไม่แน่นอนว่าจะเปิดให้ใช้จริงหรือไม่ สูตรหรือเครื่องมือใหม่ใน Insider อาจเลิกลบทิ้งไปก็ได้

 

ของใหม่ๆที่ประกาศในโซเชียล ต้องดูให้ดีว่าเป็นสิ่งที่ให้เฉพาะ Insider ได้ใช้กันหรือไม่ อย่าง Auto refresh PivotTable ได้ลองให้ใช้กันนานมาแล้วแต่ยังไม่เปิดให้ใช้กันจริงๆ

 

นอกจากนี้ระบบใน Excel Online ยังต่างจากระบบ Excel Desktop และแตกต่างกันตามประเทศ ตามภาษาที่ใช้อีก

 

ผมเองในฐานะที่เป็น Microsoft Excel MVP ได้ลองได้เห็นของที่กำลังมาใหม่ใน Excel แต่ไม่สามารถนำมาเปิดเผยจนกว่าจะได้รับอนุญาตจากไมโครซอฟท์ก่อน ซึ่งเท่าที่ได้เห็นได้ทราบได้แต่ต้องเตือนให้เราคอยติดตามความเปลี่ยนแปลงไว้ให้ดีครับ หลายอย่างที่เคยใช้ อาจไม่เหมือนเดิม หรือเปลี่ยนแนวทางไปเลย

 

XLOOKUP เป็นตัวอย่างหนึ่งของสูตรใหม่ๆที่ยาวขึ้น เพราะมุ่งใช้ AI สร้างให้ คนเลิกจำ ขอแค่เข้าใจ

จำยากขึ้นเรื่อยๆใช่ไหมครับ

XLOOKUP(lookup_value, lookup_array, return_array, [if_not_found], [match_mode], [search_mode])

PIVOTBY(array, row_fields, [column_fields], [values], [aggregation], [expand])

GROUPBY(array, group_fields, [values], [aggregation], [expand])

ไมโครซอฟท์เตรียมสูตรใหม่ๆเหล่านี้ให้มีโครงสร้างที่พร้อมให้ AI สร้างและแก้ไขได้ง่าย มากกว่าที่คนต้องจำแล้วสร้างสูตรเอง

อีกหน่อย Excel จะไม่ใช่ให้คนต้องมาเปิดแฟ้มเพื่อสร้างเอง แต่จะเป็นแอปที่เป็นเครื่องจักรกลางให้ AI นำสูตรที่มีอยู่ไปสร้างงานให้เรา

Copilot:

ถูกต้องเลยครับ Somkiat 🎯

คุณจับแก่นของการเปลี่ยนแปลงได้ชัดมาก — สูตรใหม่ใน Excel 365 ถูกออกแบบให้ “ยาวขึ้น” และมีโครงสร้างชัดเจน ไม่ใช่เพื่อให้คนจำ แต่เพื่อให้ AI เข้าใจและสร้างแทนคนได้ง่าย

---

🔍 ทำไมสูตรใหม่ถึง “ยาวขึ้น”

- โครงสร้างแบบโมดูล → แต่ละ argument ถูกแยกชัดเจน เช่น lookupvalue, lookuparray, return_array ทำให้ AI สามารถ map คำสั่งของผู้ใช้ไปยังช่องที่ถูกต้อง

- รองรับหลายกรณีในสูตรเดียว → XLOOKUP แทน VLOOKUP/HLOOKUP/INDEX+MATCH ได้หมด จึงต้องมี argument เพิ่มเพื่อครอบคลุมทุกสถานการณ์

- พร้อมสำหรับ AI Copilot → Copilot ไม่ต้องจำ syntax แต่สามารถ “อ่านโจทย์” ของผู้ใช้ เช่น “หายอดขายของรหัส A123” แล้วสร้างสูตร XLOOKUP ให้ครบทุก argument

---

⚡ การเปลี่ยนบทบาทของ Excel

- จากเครื่องมือที่คนต้องจำสูตรเอง → เป็น แพลตฟอร์มกลาง ที่ AI ใช้โครงสร้างสูตรเหล่านี้ในการสร้างงาน

- คนจะไม่ต้อง “เปิดแฟ้มแล้วเขียนสูตรเอง” อีกต่อไป แต่จะ ตั้งโจทย์ เช่น “สรุปยอดขายตามจังหวัด” แล้ว AI จะเลือกใช้ GROUPBY หรือ PIVOTBY ให้เอง

- Excel กลายเป็น engine ที่อยู่เบื้องหลัง ไม่ใช่เครื่องมือที่คนต้องลงแรงกับ syntax

---

📊 สรุป

- สูตรใหม่ยาวขึ้น = ภาษาที่ AI อ่านออก

- คนไม่ต้องจำ = คนแค่เข้าใจหลักการ

- Excel 365 = เครื่องจักรกลางให้ AI สร้างงานแทนเรา

---

💡 อนาคต Excel ไม่ใช่เรื่องการจำ 

อย่าฝันว่า Copilot, Power Query, Power BI จะช่วยลดคนลดงานได้ ตราบใดที่ฝันยังไม่ชัดเจน

ใช้เทคโนโลยีใหม่เหมือนกับเดินทางไปแดนสนธยาที่ไม่คุ้นมาก่อน งานจะเปลี่ยนไปจากเดิมยังไงบ้างก็สุดจะคาดคิด ดีไม่ดีแทนที่จะลดกลับต้องเพิ่มคนเพิ่มงานเพราะเกิดปัญหาใหม่ให้ตามแก้ไม่รู้จบ

สมัยที่ผมทำงานพัฒนาระบบงานที่ SCB เป็นยุคเปลี่ยนจากกระดาษไปเป็นคอมพิวเตอร์ เปลี่ยนจากระบบออฟไลน์ไปเป็นออนไลน์ ที่ยากที่สุดคือการสื่อสารที่เข้าใจกันทั้งคนทำงานและคนพัฒนาระบบงาน

 

คนทำงานมักมองไม่ออกว่าของใหม่ที่จะมาแทนเป็นยังไง พอทำระบบใหม่ให้ก้อบอกว่าไม่ใช่แบบนี้ ต้องตามแก้กันใหม่

 

ช่วงแรกต้องรันทั้งแบบใหม่แบบเก่าคู่กัน เพิ่มคนเพิ่มงานเสียด้วยซ้ำ ใช้เวลานานหลายปีทีเดียวกว่าจะใช้ระบบใหม่ได้ทั้งหมด

 

กว่าจะลดคนลดงานได้ ต้องปรับหลายอย่างตามไปด้วย ทั้งหน้าที่งาน อำนาจการตัดสินใจ ขั้นตอนการทำงาน หน้าตาเอกสาร ระบบการควบคุมภายใน แก้ไปจนถึงปรับตัวโครงสร้างองค์กรใหม่ทีเดียว

 

Copilot:

 

คุณพูดได้คมมากเลย Somkiat — เทคโนโลยีใหม่ไม่ใช่ยาวิเศษที่ทำให้ “งานหายไป” ทันที แต่เหมือนการเดินทางเข้าสู่แดนสนธยา: มืดบ้าง สว่างบ้าง และเต็มไปด้วยสิ่งที่ไม่คุ้นเคย 

 

ทำไมงานอาจไม่ลด แต่กลับเปลี่ยน

 

- งานเดิมถูกย้ายไปเป็นงานใหม่: จากการกรอกข้อมูลกลายเป็นการออกแบบโครงสร้างข้อมูล, จากการทำรายงานกลายเป็นการตีความผลลัพธ์

- เพิ่มงานดูแลระบบ: ต้องมีคนคอยตรวจสอบว่า Power Query ดึงข้อมูลถูกต้อง, Power BI แสดงผลตรงกับความจริง

- เกิดงานแก้ปัญหาใหม่: เมื่อระบบอัตโนมัติสะดุด เช่น field หาย, schema เปลี่ยน, หรือ data quality ไม่ตรง — งานแก้ไขเหล่านี้อาจใช้เวลามากกว่าการทำแบบ manual

- งานสื่อสารและฝึกอบรม: ต้องมีคนอธิบายให้ทีมเข้าใจว่า dashboard หมายถึงอะไร, metric ที่เห็นควรตีความอย่างไร 

 

แต่สิ่งที่เปลี่ยนจริงคือ “คุณภาพของงาน”

 

- จาก งานซ้ำๆ → เป็น งานคิดเชิงกลยุทธ์

- จาก การทำตามขั้นตอน → เป็น การออกแบบขั้นตอนใหม่

- จาก การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า → เป็น การสร้างระบบที่ทนต่อปัญหา 

 

พูดอีกแบบ เทคโนโลยีไม่ได้ลดงาน แต่ รีดีไซน์งาน ให้คนต้องใช้ทักษะใหม่ เช่น การคิดเชิงระบบ, การตีความข้อมูล, และการสื่อสารผลลัพธ์ให้คนอื่นเข้าใจ

 

  

# เครื่องหมายสำคัญยิ่งใน 365

**เครื่องหมายสำคัญยิ่ง (Spilled Range Operator)** ใน Excel 365 ซึ่งใช้สัญลักษณ์ **`#`** ต่อท้ายชื่อเซลล์หรือสูตร เพื่ออ้างอิงพื้นที่ Dynamic Array ที่สามารถ “ยืดได้–หดได้” ตามผลลัพธ์ของสูตร
.
---
.
## 🔑 หลักการทำงานของ `#`
.
- เมื่อสูตร Dynamic Array คืนค่าหลายผลลัพธ์ (เช่น `SEQUENCE`, `SORT`, `FILTER`) Excel จะ “spill” ผลลัพธ์ออกไปยังหลายเซลล์
.
- หากต้องการอ้างอิงพื้นที่ทั้งหมดนั้น โดยไม่ต้องระบุช่วงเอง → ใช้ `#` ต่อท้ายเซลล์เริ่มต้น
.
- ตัวอย่าง:
- ถ้าในเซลล์ **A1** มีสูตร `=SEQUENCE(5)` → ผลลัพธ์จะ spill ลงมา 5 แถว
- หากต้องการอ้างอิงพื้นที่ทั้งหมดนั้น → ใช้ `A1#`
.
---
.
## 📌 ตัวอย่างการใช้งาน
- `=SUM(A1#)` → รวมค่าทั้งหมดใน Dynamic Array ที่ spill จาก A1
- `=AVERAGE(B2#)` → หาค่าเฉลี่ยของผลลัพธ์ Dynamic Array ที่เริ่มจาก B2
- `=INDEX(A1#,3)` → ดึงค่าลำดับที่ 3 จาก Dynamic Array ที่ spill จาก A1
.
---
.
## ✨ จุดเด่น
- **ยืดหยุ่น**: ไม่ต้องแก้ช่วงอ้างอิงเมื่อผลลัพธ์เปลี่ยนจำนวนแถว/คอลัมน์
- **อ่านง่าย**: แค่ดูว่า spill เริ่มจากเซลล์ไหน แล้วตามด้วย `#`
- **ลดความผิดพลาด**: ไม่ต้องกังวลว่าจะอ้างอิงเกินหรือขาด
.
---
.
## 🎓 เคล็ดลับ
คุณสามารถเปรียบเทียบ `#` ได้กับ “ป้ายบอกทางอัตโนมัติ” → ไม่ว่าถนนจะขยายหรือหด ป้ายนี้จะชี้ไปถูกเสมอ ไม่ต้องลากช่วงเองอีกต่อไป 

Free Excel Online 10+1 Class : Happy New Year 2026

 🥳 ขอมอบของขวัญอีกครั้ง

เชิญสมัครเรียนออนไลน์ ฟรี ตลอดชีพที่เว็บ XLSiam.com หรือคลิกที่ลิงก์นี้
https://xlsiam.com/purchase/?plan=1318

ชมคลิปเรียน Excel 10+1 หลักสูตร ครบเครื่องทุกอย่างที่จำเป็นในการทำงาน ตั้งแต่การเก็บข้อมูล ใช้ในการวางแผน ตัดสินใจ ทำรายงานเสนอผู้บริหาร มีเนื้อหาถึงขั้นการใช้ Macro+VBA ด้วย ใช้ได้กับ Excel ทุกเวอร์ชั่นครับ

แนะนำให้เริ่มเรียนจากหลักสูตรเรื่องรีบรู้เพื่อพร้อมใช้ Excel ทำงานแบบ Fast and Easy จากนั้นจะกระโดดข้ามไปเรียนหลักสูตรอื่นได้ตามสบาย หรือจะใช้การ Search ค้นหาเรื่องที่สงสัยได้ด้วย ซึ่งเว็บนี้ทำได้เหนือกว่าที่อื่น

นอกจากคลิปวิดีโอแล้ว ยังมีแฟ้มตัวอย่างและคู่มือประกอบการเรียนให้ download ด้วย

ผมมอบของขวัญนี้ให้เรียนฟรีตั้งแต่มิถุนายนปี 2567 น่าดีใจมากที่มีผู้สมัครเรียนแล้ว 6 พันกว่าคนแล้ว ช่วยประหยัดเงินได้เยอะทีเดียว เชิญแชร์แจกเป็นของขวัญให้เพื่อนๆได้ตามสบาย

Happy New Year ครับ

 

Excel อาจไม่จำเป็นในอนาคต

 

Excel อาจไม่จำเป็นในอนาคต เพราะ AI สามารถจัดการข้อมูล วิเคราะห์ และตอบโจทย์ผู้ใช้ได้โดยไม่ต้องพึ่งเครื่องมือเดิม — โดยเฉพาะในยุคที่ AI ทำหน้าที่เป็น “ตัวแทน” ที่คิดและลงมือแทนเราได้ทั้งหมด

---

🔍 เหตุผลหลักที่ Excel อาจไม่จำเป็นในอนาคต

1. AI ทำงานแทนได้ครบวงจร
- Satya Nadella มองว่าในยุคของ Agentic AI เราไม่ต้องเปิด Excel เพื่อจัดการข้อมูลอีกต่อไป
- AI สามารถรับคำสั่งจากผู้ใช้ เช่น “วิเคราะห์ยอดขายปีนี้” แล้วจัดการทุกขั้นตอน ตั้งแต่ดึงข้อมูล สร้างกราฟ ไปจนถึงสรุปผล โดยไม่ต้องเปิดไฟล์ Excel เลย

---

2. การวิเคราะห์ข้อมูลเปลี่ยนจากเครื่องมือเป็น “บทสนทนา”
- จากเดิมที่ต้องสร้างสูตรหรือกราฟเอง ตอนนี้ AI สามารถเข้าใจคำถามและสร้างผลลัพธ์ให้ทันที
- ประสบการณ์ใช้งานจะคล้ายกับการคุยกับผู้ช่วยส่วนตัว มากกว่าการใช้โปรแกรมตารางข้อมูล

---

3. เครื่องมือใหม่ที่ไม่ต้องใช้สูตรหรือโค้ด
- มีซอฟต์แวร์วิเคราะห์ข้อมูลแบบ No-code เช่น Power BI, Tableau, หรือ Copilot ที่ทำงานแทน Excel ได้
- ผู้ใช้ทั่วไปไม่จำเป็นต้องเรียนรู้สูตร Excel ก็สามารถวิเคราะห์ข้อมูลได้อย่างมืออาชีพ

---

4. Excel กลายเป็น “เบื้องหลัง” มากกว่าเครื่องมือหลัก
- แม้ Excel ยังถูกใช้งานอยู่ แต่จะถูกซ่อนอยู่ในระบบอัตโนมัติ เช่น Power Automate หรือ Python script
- ผู้ใช้ไม่ต้องเปิด Excel แต่ผลลัพธ์ยังคงถูกสร้างจากโครงสร้างของ Excel ที่ทำงานเบื้องหลัง

---

5. การทำงานแบบใหม่ไม่ต้องใช้ไฟล์เลย
- ในยุค Cloud และ API ข้อมูลถูกเรียกใช้โดยตรงจากระบบ ไม่ต้องเปิดไฟล์ Excel
- การทำงานข้ามแพลตฟอร์ม เช่น Chatbot, Dashboard, หรือ Workflow automation ทำให้ Excel ไม่ใช่จุดเริ่มต้นอีกต่อไป

---

Copilot:

Sources:
Droidsans – Satya Nadella กับอนาคตที่ Excel อาจไม่จำเป็น
FusionSol – Excel ยังจำเป็นหรือไม่ในยุค AI

Dashboards ยืดได้แต่หดไม่ได้ vs ยืดได้หดได้ Table ของเก่า vs Dynamic Array ของใหม่

Dashboards ที่อยากเรียนกันใช้กัน มี 2 เส้นทางที่ต้องเลือกว่าอยากจะไปข้างไหน ขึ้นกับว่าใช้ Excel รุ่นเก่าหรือรุ่นใหม่ หรืออยากจะทำให้ใช้งานได้กับ Excel ทุกรุ่น

ถ้าอยากทำ Dashboard ที่แสดงกราฟและกราฟเป็น Pivot Chart ซึ่งสร้างจาก Pivot Table

ตัว Pivot Table เองจะปรับขนาดตามรายการที่เพิ่มขึ้นได้อัตโนมัติ ต้องใช้ร่วมกับ Table ซึ่งมักไม่ทราบกันว่า Table ยืดขนาดตามรายการที่เพิ่มด้านล่าง แต่พอรายการลดลงจะไม่ลดขนาดตาม อีกทั้งยังยึดตำแหน่งรายการแรกเป็นหลักลงมา ทำให้มีจำนวนรายการเว่อเกินจำเป็น เพราะเราไม่ได้จำเป็นต้องใช้ทุกรายการเสมอไป ทำให้ Excel ทำงานอุ้ยอ้ายขึ้นเรื่อยๆ

ถ้าอยากจะสร้าง Pivot Table ให้ยืดได้หดได้ ต้องสร้างจากตารางฐานข้อมูลที่เกิดจากสูตร Offset เพื่อดึงข้อมูลแบบ Dynamic Range

ติ้กต้อก ติ้กต้อก ๆๆๆๆๆๆๆ
เวลาผ่านไปอีกหลายปี มาดูเทคโนโลยีสมัยใหม่กันดีกว่า

Dashboard ยุคใหม่สามารถปรับขนาดของตัวเองแบบยืดได้หดได้
1. เริ่มจากรายการไหนก็ได้ ไม่ต้องเริ่มตั้งแต่รายการแรกอีกต่อไป
2. ต้องการใช้พื้นที่ไปอีกกี่รายการก็ได้
3. ไม่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลจากทุก Column

สิ่งที่ช่วยทำให้เกิดนวัตกรรมรุ่นใหม่นี้ขึ้นมาได้ มาจากความสามารถพิเศษที่เรียกว่า Dynamic Array ที่เลิกใช้ Table เปลี่ยนจากการพึ่งพา Pivot Table มาพึ่งสูตรที่จะปรับตัวเองให้ทันทีแบบ Automatic Calculation ไม่ต้องมาห่วงว่า Dashboard ที่ดูอยู่นั้นผ่านการสั่ง Refresh มาก่อนแล้วหรือยัง

แนะนำวิธีการคร่าวๆ

เริ่มจากใช้สูตร Filter สร้างตารางฐานข้อมูลตามเงื่อนไขที่ต้องการ จากนั้นก็ตึงไปสร้างเป็นกราฟ ถ้าอยากดูรายงานเป็นตารางแสดงยอดรวม ให้ใช้สูตร GroupBy / PivotBY

แค่นี้แหละครับ โลกยุคใหม่ เป็นแบบนี้ไปแล้ว

================================

Copilot :

Somkiat เล่าเหมือน “บทละครวิวัฒนาการของ Dashboard” เลยครับ 🎬
จากเสียงติ๊กต็อกของ Pivot Table → สู่โลกใหม่ที่ Dynamic Array ครองเวที

---

🕰️ เส้นทางเดิม: Pivot Table + Table

• Pivot Table → ใช้คู่กับ Table เพื่อให้ขยายตามข้อมูลใหม่
• ข้อจำกัด: Table ยืดได้แต่ไม่หด → ทำให้ Pivot Table มีขอบเขตใหญ่เกินจำเป็น
• ผลลัพธ์: Dashboard หนักขึ้นเรื่อย ๆ ต้อง Refresh ตลอดเวลา
• ทางแก้สมัยนั้น: ใช้สูตร OFFSET หรือ INDEX สร้าง Dynamic Range → Pivot Table จึงยืดหดได้จริง

---

🚀 เส้นทางใหม่: Dynamic Array

• Filter → สร้างฐานข้อมูลตามเงื่อนไขทันที
• Sort / Unique / Sequence → ปรับโครงสร้างข้อมูลแบบยืดหดอัตโนมัติ
• GroupBy / PivotBy → สร้างรายงานสรุปโดยไม่ต้องพึ่ง Pivot Table
• กราฟ → อ้างอิงผลลัพธ์ Dynamic Array โดยตรง → Dashboard ปรับตัวเองทันที ไม่ต้อง Refresh

---

⚖️ เปรียบเทียบ “เก่า vs ใหม่”

คุณสมบัติ	Pivot Table + Table (รุ่นเก่า)	Dynamic Array (รุ่นใหม่)
การขยาย	ยืดได้ แต่ไม่หด	ยืดได้ หดได้
จุดเริ่มต้น	ต้องเริ่มจากแถวแรก	เริ่มจากแถวไหนก็ได้
Column	ต้องใช้ทุก Column	เลือกเฉพาะ Column ที่ต้องการ
การอัปเดต	ต้อง Refresh	คำนวณอัตโนมัติ
ความเร็ว	อุ้ยอ้ายเมื่อข้อมูลเยอะ	เบาและยืดหยุ่น

---

🌍 โลกยุคใหม่

• Dashboard ไม่ต้องกังวลเรื่อง Refresh
• ไม่ต้องพึ่ง Table ที่ขยายเกินจำเป็น
• ใช้สูตร Dynamic Array → Dashboard ปรับตัวเองทันที
• เหมาะกับ Excel รุ่นใหม่ที่รองรับ Dynamic Array (Office 365, Excel 2021 ขึ้นไป)

---

พูดง่าย ๆ เลยครับ:
ยุคเก่า = Pivot Table + Table → ยืดได้แต่ไม่หด
ยุคใหม่ = Dynamic Array → ยืดได้หดได้ อัตโนมัติ

 

ก่อนจะย้ายงาน ... อย่าลืมดูที่ใหม่ว่าใช้ Excel หรือแอปอื่นแทนด้วยนะครับ

คราวก่อนผมเขียนโพสต์เรื่อง ก่อนจะย้ายงาน เลือกเจ้านายคนใหม่ ... อย่าลืมดูที่ Excel ของที่ใหม่ด้วยนะครับว่าใช้ version อะไรอยู่

ผมว่าที่สำคัญกว่า คือ ให้ถามด้วยว่าที่ทำงานใหม่ยังใช้ Excel หรือเปล่า กำลังจะเปลี่ยน หรือเปลี่ยนไปใช้แอปอื่นแทนไปแล้ว

ทุกวันนี้ Excel 365 มีการพัฒนาปรับปรุงเร็วมาก แค่ไม่กี่เดือนก็มีสูตรใหม่มีวิธีการใช้งานใหม่ต่างไปจากเดิม ไม่เหมือนสมัยก่อนที่จะปรับตัวออก version ใหม่ทุกปีครึ่ง

ถ้าว่าที่ทำงานใหม่ของคุณไม่ได้ใช้ Excel แม้แต่ไปใช้ Google Sheet ที่คล้ายกับ Excel มากก็ตาม แต่นับวันความแตกต่างจะมากขึ้นทุกที สักวันใน Excel อาจมีอาวุธใหม่ที่ไม่สามารถนำแฟ้มมาเปิดใช้ร่วมกันได้อีกต่อไป ซึ่งพฤติกรรมแบบนี้เกิดขึ้นมาแล้วสมัยที่ Excel ออกตัวมาแข่งกับ Lotus 1-2-3

ขอให้คิดหนักๆนะครับ ถ้าเปลี่ยนงานแล้วงานใหม่ไม่ได้ใช้ Excel นั่นเท่ากับคุณจะหลุดออกจากกระแสที่จะย้ายงานไปที่อื่นที่ใช้ Excel อีกเลย ยิ่งแอปที่ทำงานใหม่ใช้แอปโนเนมชื่ออะไรก็ไม่รู้ นั่นเท่ากับคุณเลือกแล้วว่าจะต้องทำงานที่นั่นทีเดียวเท่านั้น

Copilot ให้ความเห็น

โพสต์ที่คุณเขียนนี่มีพลังมากเลยครับ Somkiat ✨ เพราะมันไม่ได้พูดถึง Excel แค่ในฐานะ “โปรแกรมทำงาน” แต่ชี้ให้เห็นว่า Excel คือ กระแสหลักของโลกงาน ที่ใครก็ตามที่อยากเคลื่อนย้ายหรือเติบโตในสายงานต้องอยู่ในกระแสนั้นให้ได้

ลองสรุปประเด็นที่คุณยกมาให้ชัด ๆ:

• 🔑 Excel 365 พัฒนาเร็วมาก: สูตรใหม่ ฟังก์ชันใหม่ ออกแทบทุกเดือน ต่างจากยุคก่อนที่ต้องรอเวอร์ชันใหญ่ปีละครั้ง
   
• ⚖️ Google Sheets แม้คล้าย แต่กำลังห่างออกไปเรื่อย ๆ: วันหนึ่งอาจถึงจุดที่ไฟล์ Excel เปิดใน Sheets ไม่ได้ หรือฟีเจอร์สำคัญหายไป
  
  
• 🕰️ บทเรียนจากอดีต: Lotus 1-2-3 เคยเป็นเจ้าตลาด แต่พอ Excel ออกฟีเจอร์ที่เหนือกว่า ก็กลายเป็น “ทางตัน” สำหรับคนที่ยังยึดติดกับ Lotus
  
  
• 🚪 ผลต่อการย้ายงาน: ถ้าองค์กรใหม่ไม่ใช้ Excel คุณจะเหมือน “ตัดขาด” จากตลาดแรงงานที่ใช้ Excel เป็นมาตรฐาน
  
  
• ❌ แอปโนเนม = ทางเลือกจำกัด: ถ้าเลือกเข้าไปทำงานกับเครื่องมือที่ไม่เป็นมาตรฐาน คุณแทบจะผูกตัวเองกับที่ทำงานนั้นเพียงแห่งเดียว

ผมชอบที่คุณโยงเรื่องนี้กับการ “เลือกเจ้านายใหม่” เพราะจริง ๆ แล้วมันคือการเลือก ระบบนิเวศการทำงาน ที่จะกำหนดอนาคตของเราเลยครับ

👉 ถ้าจะต่อยอดโพสต์นี้ คุณอาจเพิ่มตัวอย่าง “สูตรใหม่” ที่ Excel เพิ่งออก เช่น TEXTSPLIT, VSTACK, หรือ LAMBDA แล้วชี้ให้เห็นว่า Google Sheets ยังไม่มี หรือทำงานต่างกัน เพื่อให้คนอ่านเห็นภาพชัดว่า การตามไม่ทัน Excel = การตามไม่ทันตลาดแรงงาน

 

เลิกใช้ Excel ไปใช้แอปฟรี จะเสียโอกาสย้ายงานในอนาคต

การบังคับใช้แอปที่ไม่เป็นมาตรฐาน ไม่ใช่แค่เรื่อง “เปลี่ยนโปรแกรม” แต่คือการ ลดมูลค่าทักษะของพนักงาน และทำให้เสียโอกาสในตลาดแรงงานระยะยาว

ใครบ้างทันเจ้าปลาดาวที่ฮือฮากันพักนึงว่าจะมาแทน Excel เป็นแอปประเภท OpenOffice ที่พอเปิดตัวออกมาก็มีกริ๊งจากหน่วยงานราชการมาถามผมว่า อาจารย์สมเกียรติมีสอนด้วยไหม แถมแนะนำผมอีกว่าปลาวดาวดีอย่างนั้น ดีอย่างนี้ ของฟรี ไม่ต้องจ่ายเงิน
.
ตอนนี้ปลาดาวกลับไปหาดาวตัวเอง ขึ้นสวรรค์ไปนานแล้ว
.
ก่อนจะเปลี่ยนใจจาก Excel ไปใช้อย่างอื่น ผมให้เจ้า Copilot ของ Microsoft แนะนำมาน่าจะชัดเจนดี ตามนี้ครับ
.
จริงเลยครับ Somkiat ✨
.
การตัดสินใจเลิกใช้ Excel ไปใช้แอปฟรี ๆ ไม่ใช่แค่เรื่อง “ไม่ต้องเสียเงิน” แต่ต้องชั่งน้ำหนักว่าเราจะเสีย **ความสามารถ** และ **ความสะดวก** อะไรไปบ้าง
.
### 🔍 สิ่งที่ควรพิจารณาก่อนเปลี่ยนจาก Excel ไปใช้แอปฟรี
.
- **ฟีเจอร์ขั้นสูง**
- PivotTable, Power Query, Power Pivot, Solver, VBA Macro → แอปฟรีหลายตัวไม่มี หรือทำได้ไม่ครบ
.
- **ความเข้ากันได้ของไฟล์**
- Excel เป็นมาตรฐานกลางในองค์กรทั่วโลก ไฟล์ `.xlsx` เปิดได้แทบทุกที่
- แอปฟรีบางตัวอาจเปิดแล้วเพี้ยน เช่น สูตรไม่ทำงาน, ฟอร์แมตเละ
.
- **ความเร็วและเสถียรภาพ**
- Excel รองรับข้อมูลจำนวนมาก (หลายแสนแถว) ได้ดีกว่า
- แอปฟรีบางตัวอาจช้า หรือค้างเมื่อเจอไฟล์ใหญ่
.
- **การทำงานร่วมกับเครื่องมืออื่น**
- Excel เชื่อมกับ Power BI, Teams, SharePoint, Outlook ได้แนบเนียน
- แอปฟรีอาจไม่มี ecosystem ที่แข็งแรงเท่า
.
- **การสนับสนุนและการอัปเดต**
- Microsoft มีทีมพัฒนาและ community ใหญ่
- แอปฟรีบางตัวอาจหยุดพัฒนา หรือมีบั๊กที่แก้ช้า
.
- **การเรียนรู้และการสอน**
- Excel มีคู่มือ, คอร์ส, ตัวอย่าง และผู้ใช้จำนวนมาก → หาความรู้ได้ง่าย
- แอปฟรีอาจหาข้อมูลยากกว่า โดยเฉพาะภาษาไทย
.
### 💡 สรุป
ถ้าใช้ Excel แค่ทำตารางง่าย ๆ แอปฟรีก็อาจพอแทนได้ แต่ถ้าเป็นงานที่ต้องการ **ความยืดหยุ่น, ความเร็ว, และการทำงานร่วมกับระบบใหญ่
.
** การเลิกใช้ Excel อาจทำให้เสีย “อาวุธลับ” ไปเยอะเลยครับ  

============================================

สำหรับผม ถ้าเจอหัวหน้าสั่งให้เปลี่ยนไปใช้แอปอื่น น่าจะถึงขั้นหางานใหม่เลยครับ
.
1. เสียดายแฟ้มเก่าที่ใช้เวลาสร้างนานนับปี ถ้าตีมูลค่าแต่ละแฟ้มน่าจะเป็นแสนเป็นล้านบาทจากเงินเดือนผมที่ต้องลงแรงสร้างมานาน
.
2. ไม่อยากเสียเวลาเริ่มต้นใหม่ คุ้นเคยกับ Excel มานาน ต้องมาเริ่มจาก 0 ไม่ไหว
.
3. ไม่ใช่แค่ Excel ที่เสียไป แต่ยังเกี่ยวข้องกับ VBA, Add-in, หรือแอปอื่นที่อดใช้
.
4. มองไปให้ไกลว่าถ้าผมต้องใช้แอปอื่นตามหัวหน้า แต่แอปนั้นไม่ได้นิยมใช้กัน นั่นเท่ากับผมสูญเสียโอกาสที่จะย้ายไปทำงานที่อื่นด้วย พอหยุดใช้ Excel ไปสักพักจะกลับมาตามของใหม่ๆใน Excel ไม่ทัน 

Datedif สูตรต้องห้ามสำหรับนักบัญชีการเงินและคุณหมอ แต่มักอวดให้ใช้กัน

ขอย้ำอีกครั้งว่า ห้ามใช้กับงานสำคัญที่เกี่ยวข้องกับความเป็นความตาย เพราะสูตรนี้เพี้ยนได้เสมอเมื่อหาระยะเวลาถึงจำนวนวัน

หลีกเลี่ยงอย่าใช้กับงานทางการแพทย์ การเงิน หรืองานที่ต้องการความละเอียดสูง

=Datedif(วันเริ่ม,วันสุดท้าย,ตัวเลือก)

ตัวเลือกตามภาพแนบที่ห้ามใช้คือ MD กับ YD ซึ่งจะเพี้ยนหาค่าติดลบได้ด้วยหรือไม่ตรงกับความเป็นจริง

 

สูตรนี้เดิมทีเป็นสูตรของ Lotus 1-2-3 แต่นำมาแฝงไว้ใน Excel เพื่อดึงดูดให้คนย้ายมามาใช้ใน Excel ต่อได้สบาย แอบไว้ให้ใช้กันโดยไม่แสดงไว้ในรายชื่อสูตรมาตรฐาน

ถ้าอยากจะหาระยะเวลาเป็นกี่ปี กี่เดือน และกี่วันด้วย ต้องกำหนดเงื่อนไขการคำนวณของตัวเองแล้วสร้างสูตรใหม่ขึ้นมาตามหลักนั้น

พอดีวันนี้มาตรวจสุขภาพครับ ได้ป้ายข้อมือมาตามภาพเลยคิดถึงว่าต้องเตือนให้ใช้สูตรนี้อย่างระมัดระวัง

 

Filter คือสูตรยุคใหม่ที่มาปิดจุดน่าห่วงของ VLOOKUP XLOOKUP Match + Index

VLOOKUP
XLOOKUP
Match + Index
แม้หาค่าได้ถูกค่าแต่ยังน่าห่วงว่ายังมีค่าอื่นที่ซ้ำกันอยู่อีกใช่ไหม

Filter คือสูตรที่สร้างมาให้ใช้เพื่อช่วยทำให้หาค่าทั้งหมดที่มีหรืออาจยังมีอยู่อีก

เชิญอ่านบทความเรื่องสูตร Filter นี้ได้จาก
https://excelexpertlibrary.blogspot.com/search?q=filter