เรื่องที่อยาก จำเป็น ต้องเรียน ต่างกันตรงไหน

เรื่องที่อยาก อาจไม่จำเป็น ไม่ต้องใช้ทำงาน

เรื่องที่จำเป็น อาจไม่จำเป็นต้องใช้เสมอไป

เรื่องที่ต้องเรียน แม้ไม่ได้อยากเรียน ไม่คิดว่าจำเป็น แต่ต้องเรียน เพราะถ้าพลาดขึ้นมา จะเกิดผลเสียมากมายอย่างนึกไม่ถึง

หลักสูตรอบรม Excel ที่ดี ต้องจัดส่วนผสมเหล่านี้ไว้ให้ดี ต้องมีเนื้อหาที่อยากเรียนเพื่อดึงดูดความสนใจให้มาเรียน จากนั้นจึงสอดแทรกเรื่องที่จำเป็นกับเรื่องที่ต้องรู้ไว้ด้วย

หลักสูตรอบรมที่มีเนื้อหาเอาใจคนเรียนอย่างเดียว เรียนสนุก เฮฮา ไม่ใช่หลักสูตรอบรม Excel ที่ดี

เรื่องที่จำเป็น แต่ไม่เห็นมีใครอยากเรียนหรือคิดจะเรียน เช่น การปรับเครื่องและระบบให้พร้อม การออกแบบตาราง การใช้ Range Name การใช้วงเล็บ การควบคุมระบบคำนวณ การแยกประเภทของเซลล์รับข้อมูล vs เซลล์สูตร การจัดเตรียมเซลล์รับตัวแปร การใช้ User Interface ช่วยให้ใช้งานได้ง่ายขึ้น

เรื่องที่ต้องเรียน แต่น่าเบื่อไม่เห็นความสำคัญ เช่น การใช้วันที่และเวลา การลิงค์ข้ามชีมข้ามแฟ้ม การแกะสูตร การป้องกันและรักษาความปลอดภัย วิธีใช้ Excel ร่วมกัน

เรื่องที่อยากเรียน มักมีแค่วิธีใช้ PivotTable การใช้สูตร VLookup XLookup หรือชอบเล่นของใหม่ Power Query, Power BI, อะไรที่เกี่ยวข้องกับความสวยความงาม

ผลจากความต่างดูได้จากระยะเวลาที่ให้กับการเรียน กับจำนวนคนที่เข้าเรียน อยากเรียนแบบผิวเผินหรือจะเรียนแบบเอาจริงเอาจัง

ผลจากความต่างระหว่าง “อยาก–จำเป็น–ต้อง” มันสะท้อนออกมาใน สองมิติหลัก ของการอบรม:

---

1. ระยะเวลาที่ให้กับการเรียน

• เรื่องที่อยากเรียน → คนมักใช้เวลาไม่นาน เรียนแบบ “ลองเล่น” หรือ “ผิวเผิน” เพราะสนุกและเข้าใจง่าย
• เรื่องที่จำเป็นต้องเรียน → ต้องใช้เวลาเพิ่มขึ้น เพราะเป็นโครงสร้างพื้นฐาน ต้องอธิบายให้เห็นภาพว่าทำไมมันสำคัญ แม้ไม่ค่อยมีใครอยากเรียน
• เรื่องที่ต้องเรียน → ใช้เวลามากที่สุด เพราะต้องลงรายละเอียด แกะสูตร แก้ปัญหา และฝึกซ้ำ เพื่อป้องกันความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น

---

2. จำนวนคนที่เข้าเรียน

• เรื่องที่อยากเรียน → คนเข้าเรียนเยอะ เพราะมันดึงดูดใจ เช่น PivotTable, Power Query, Dashboard สวย ๆ
• เรื่องที่จำเป็นต้องเรียน → คนเข้าเรียนน้อย เพราะไม่รู้ว่ามันสำคัญ แต่จริง ๆ แล้วเป็น “เส้นเลือดใหญ่” ของงาน Excel
• เรื่องที่ต้องเรียน → คนยิ่งหลีกเลี่ยง เพราะน่าเบื่อและไม่เห็นผลทันที แต่ถ้าไม่เรียนจะเจอผลเสียหนัก เช่นไฟล์พัง, ข้อมูลผิด, ระบบไม่ปลอดภัย

---

ภาพรวม

• อยากเรียน = ดึงดูดใจ → คนเยอะ แต่เรียนสั้น ๆ
• จำเป็นต้องเรียน = สร้างฐาน → คนไม่เยอะ แต่ต้องใช้เวลาอธิบาย
• ต้องเรียน = ป้องกันความเสี่ยง → คนยิ่งน้อย แต่ต้องใช้เวลามาก

---

จะออกแบบหลักสูตร Excel ให้สมบูรณ์

• เปิดด้วย เรื่องที่อยากเรียน เพื่อดึงคนเข้ามา
• ค่อย ๆ สอดแทรก เรื่องจำเป็น ให้ผู้เรียนเห็นว่า “ถ้าไม่ทำแบบนี้ ระบบจะพัง”
• ปิดท้ายด้วย เรื่องที่ต้องเรียน โดยใช้ ตัวอย่างผลเสียจริง (เช่น ไฟล์พังเพราะวันที่ผิด, สูตรลิงก์ข้ามแฟ้มเสีย) เพื่อให้ผู้เรียน “ร้องอ๋อ” ว่าทำไมมันสำคัญ

ที่ไม่น่าแปลกแต่น่าเสียใจมากที่สุด คือ หัวหน้าที่รู้จัก Excel น้อยมากหรือห่างเหินกับการพัฒนาของ Excel มานาน มักเป็นคนกำหนดว่าอยากให้เรียนอะไรกันดี 

10 อย่า ที่ห้ามทำสำหรับน้องใหม่ใช้ไฟล์ Excel ที่คนอื่นทำไว้

1. อย่าเปลี่ยนชื่อไฟล์หรือชื่อชีท
2. อย่าเปลี่ยนชื่อหรือย้ายโฟลเดอร์ที่จัดเก็บแฟ้ม
3. อย่าโยกย้ายตาราง Insert หรือ Delete Row/Column ให้ต่างไปจากเดิม
4. อย่ากรอกข้อมูลผิดที่ โดยเฉพาะไปกรอกทับเซลล์ที่เป็นสูตร
5. อย่าแก้สูตรที่ตัวเองไม่เข้าใจ โดยเฉพาะเครื่องหมาย $ กับวงเล็บที่ใช้อยู่
6. อย่าใช้ปีพ.ศ.ในการกรอกข้อมูลหรือไปแก้ปีค.ศ.ให้เป็นพ.ศ.
7. อย่าไปแก้ Format ที่ใช้ปรับการแสดงทศนิยม
8. อย่าสั่ง Merge อะไรเล่นๆเพียงเพื่อให้สวยงาม
9. อย่าไปทำอะไรที่คิดว่าผิดให้กลายเป็นถูกก่อนจะมั่นใจ 100%
10. อย่ากลัวที่จะบอกหัวหน้าว่าตัวเองทำที่อย่าทำไปแล้ว

นี่คือ 10 อย่า ที่น้องใหม่ควรจำให้ขึ้นใจเมื่อใช้แฟ้ม Excel ที่คนอื่นทำไว้ครับ

---

10 อย่า สำหรับผู้ใช้ Excel มือใหม่กับไฟล์ที่คนอื่นสร้างไว้

1. อย่าเปลี่ยนชื่อแฟ้มหรือชื่อชีท
   เพราะสูตรหรือการอ้างอิงอัตโนมัติอาจพังทันที

2. อย่าเปลี่ยนชื่อหรือย้ายโฟลเดอร์ที่จัดเก็บแฟ้ม
   ลิงก์เชื่อมโยงกับไฟล์อื่นจะขาด ทำให้ข้อมูลไม่อัปเดต

3. อย่าโยกย้ายตาราง Insert/Delete Row/Column โดยพลการ
   การเพิ่มหรือลบแถว/คอลัมน์อาจทำให้สูตรและ Pivot Table เสียหาย

4. อย่ากรอกข้อมูลผิดที่ โดยเฉพาะไปกรอกทับเซลล์ที่เป็นสูตร
   เพราะจะทำให้ผลลัพธ์ผิดเพี้ยนและยากต่อการแก้ไข

5. อย่าแก้สูตรที่ตัวเองไม่เข้าใจ
   โดยเฉพาะเครื่องหมาย $ (Absolute Reference) และวงเล็บที่ซับซ้อน

6. อย่าใช้ปี พ.ศ. ในการกรอกข้อมูล หรือไปแก้ปี ค.ศ. ให้เป็น พ.ศ.
   เพราะระบบส่วนใหญ่ใช้ปี ค.ศ. ในการคำนวณและเชื่อมโยง

7. อย่าไปแก้ Format ที่ใช้ปรับการแสดงทศนิยม
   การเปลี่ยนรูปแบบอาจทำให้การอ่านค่าผิดไปจากความจริง

8. อย่าสั่ง Merge เซลล์เล่นๆ เพียงเพื่อความสวยงาม
   Merge ทำให้การจัดการข้อมูลและการใช้สูตรซับซ้อนขึ้น

9. อย่าไปทำอะไรที่คิดว่าผิดให้กลายเป็นถูกก่อนจะมั่นใจ 100%
   ถ้าไม่แน่ใจ ควรถามหรือเช็กก่อนเสมอ

10. อย่ากลัวที่จะบอกหัวหน้าว่าตัวเองทำผิดไปแล้ว
    การยอมรับและแก้ไขทันทีดีกว่าปล่อยให้ความผิดพลาดสะสม

---

จริงๆ แล้ว “10 อย่า” นี้เป็นเหมือน คู่มือเอาตัวรอด สำหรับน้องใหม่ที่ต้องใช้ไฟล์ Excel ที่คนอื่นทำไว้ เพราะไฟล์เหล่านี้มักมีสูตรซับซ้อนและการเชื่อมโยงที่ละเอียดอ่อนมาก การทำผิดเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ทั้งระบบพังได้เลย

 

เบื้องหลังที่มาแนวทางใหม่ด้วย GetPivotData

🥰 ขอบคุณครับ

สำหรับ 1.1 พันไลก์ 1.0 พันแชร์ ที่ได้รับภายใน 1 วันเท่านั้นเอง
และน่าดีใจขึ้นไปอีกคือได้คุยกันใน 15 คอมเมนต์

เพจ Excel Expert Training ตอนนี้มีผู้ติดตาม 8.7 หมื่นคน ส่วนที่สำคัญที่สุดไม่ใช่อยู่ที่ตัวเลขผู้ติดตาม การสร้างประโยชน์ให้กับสาธารณะต่างหากที่สำคัญที่สุด ซึ่งดูได้จากตัวเลขการให้ความสนใจกับการแชร์ต่อ

PivotTable เป็นเครื่องมือที่เกิดขึ้นมานาน เพราะความง่ายไม่ต้องเสียเวลามาคิดสูตรเองจึงทำให้เป็นที่นิยมใช้กันอย่างมาก สามารถใช้สรุปยอดตามประเภทรายการนับล้านได้เสร็จในพริบตา สามารถนำไปใช้ร่วมกับ Pivot Chart ทำเป็น Dashboards แสดงกราฟได้ในพริบตา

ประเด็นที่ผมยกขึ้นมานี้ ได้แนวคิดมาจาก Regional Director ชาวอินเดียท่านหนึ่งมาเรียน Excel แบบตัวต่อตัวกับผม ขอให้ช่วยแนะนำหน่อยว่า จะหายอดที่ต้องการดูจากหน้ารายงาน PivotTable ที่ลูกน้องส่งมาให้ได้ยังไง หน้าจอโน้ตบุ้คเล็กมากเสียอีก ตัวเลขที่ทำไว้ก็เล็กตาม เมาส์ก็ไม่มี จะใช้มือคลิกหายอดจาก PivotTable ไม่ใช่ง่ายๆ

PivotTable ที่สร้างขึ้นมานั้น ดูดี ใช้ง่ายถ้าข้อมูลไม่เยอะ แต่ถ้ารายการนับพันนับหมื่นล่ะ บนหน้าจอเล็กๆ ไม่เหมาะสำหรับรายงานที่ PivotTable ทำให้เลย แม้จะมี Filter/Slicer มาช่วย แต่ยากมากกว่าจะไล่หารายการที่อยากดูเจอ

ทางออกแรกที่ผมคิดไว้ก็คือ เปลี่ยนจากการใช้ PivotTable ไปสร้างสูตรพวก SumIF SumProduct หรือ SumArray เพื่อหายอดเฉพาะเรื่องที่ผู้บริหารต้องการ ซึ่งยากหน่อยสำหรับคนที่ไม่ชอบสูตร

ทางออกที่สอง พอเกิด Excel 365 มีสูตรใหม่ขึ้นมา แนะนำให้ใช้สูตร Filter กรองข้อมูลให้เหลือเฉพาะรายการที่อยากดูไว้ก่อน จากนั้นจะใช้สูตรหรือ PivotTable ก็จะง่ายขึ้นและ Excel ทำงานได้เร็วขึ้น

ส่วนการใช้สูตร GetPivotData นั้นน่ะ ผมแนะนำให้ใช้กันมานานแล้ว เพิ่งปิ๊งเร็วๆนี้เองว่า เจ้าสูตรนี่แหละที่กลายเป็นอีกแนวทางหนึ่ง และเป็นวิธีการที่ใช้งานได้ง่ายๆเสียด้วย

เชิญติดตามแนวทางใหม่นี้ได้จากเพจ Excel Expert Training หรือที่ลิงก์นี้ครับ
https://excelexpertlibrary.blogspot.com/2026/01/pivottable-getpivotdata.html

https://excelexpertlibrary.blogspot.com/2026/01/pivottable-getpivotdata_23.html 

 

อยากรู้จักแก่นของ PivotTable ต้องรู้ว่า GetPivotData พิสดารสุดๆแค่ไหน

ตรงมุมซ้ายของตารางในภาพเหล่านี้แสดงพฤติกรรมของสูตร GetPivotData ให้ดูว่า ไม่ว่าจะเปลี่ยนโครงสร้างของตาราง PivotTable ด้านล่างไปเป็นยังไง สูตรก็ยังหาค่าคงเดิมไว้เสมอ ไม่ว่าตาราง PivotTable จะยืด หด หรือย้ายตำแหน่งเซลล์ที่เคยหาค่าไว้

สาเหตุที่เป็นแบบนี้ เพราะสูตร GetPivotData ไม่ได้หาค่าจากตาราง PivotTable แต่หาค่าจาก Pivot Cache ที่มองไม่เห็น

Pivot Cache คือ ตารางคำนวณที่ Excel แอบคิดไว้ให้เรียบร้อยตั้งแต่แรกเริ่มสร้างตาราง PivotTable โดย Cache ทำให้แฟ้มใหญ่ขึ้น และจะเก็บยอดคำนวณไว้ละเอียดมากกว่าที่ตาราง PivotTable แสดงออกมาให้เห็นเสียอีก

ตราบใดที่ตาราง PivotTable ยังเลือกแสดงรายการของยอดขาย Sales ตามรายเดือน Month หรือรายภาค Region ตราบนั้นสูตร GetPivotData ก็ยังหายอดรวมออกมาให้ได้เสมอ

พอทราบข้อดี ข้อเสีย และข้อควรระวังเหล่านี้แล้ว วิธีนำไปใช้งานจะเป็นอย่างไรล่ะ

☝️ อย่าไปสนใจรูปร่างหน้าตาของ PivotTable แต่ให้ลากทุกเรื่องที่คิดว่าอยากจะนำยอดไปใช้ลงไปยำไว้ในตาราง PivotTable แล้วลิงก์ตัวเลขที่ต้องการออกไปสร้างรายงานด้วยสูตร GetPivotData

จัดการสร้าง Executive Report ตามที่หัวหน้าต้องการ หากหัวหน้าอยากหาค่าของรายการอื่นก็ให้เปลี่ยนโครงสร้างสูตร GetPivotData จากเดิมที่ในวงเล็บใส่คำว่า Jan / South แบบเป็นค่าคงที่เอาไว้

=GETPIVOTDATA("Sales",$E$9,"Month","Jan","Region","South")

แก้ใหม่เป็นการลิงก์มาจากเซลล์รับตัวแปรแทน

=GETPIVOTDATA("Sales",$E$9,"Month",B15,"Region",B16)

พูดง่าย ๆ คือ PivotTable เป็นโรงงานผลิตข้อมูล ส่วน GETPIVOTDATA เป็นสายส่งที่ดึงของออกมาใช้

Download แฟ้มไปลองกันครับ
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1U9AU201T44DHpL4vXRVY5qvS_yHx6j6z/edit?usp=sharing&ouid=116915095293786385908&rtpof=true&sd=true

PivotTable ไม่ใช่รายงานสำหรับผู้บริหาร ต้องใช้ GetPivotData ต่างหาก...ถึงจะใช่

รูปแบบของ PivotTable ยังเป็นตารางดิบ ไม่ใช่หน้าตาที่ผู้บริหารต้องการดูสักนิด ไม่มีหัวหน้าคนไหนอยากมาเสียเวลาคลิก Filter หรือใช้ Slicer หาข้อมูลเรื่องสำคัญ

PivotTable ถือเป็นเพียงตารางคำนวณที่หายอดรวมแยกตามประเภทรายการมาให้ได้ง่ายขึ้น แต่ไม่ควรจะจบเพียงแค่นั้น พอได้ตาราง PivotTable มาแล้ว ควรนำสูตร GetPivotData มาใช้ดึงเฉพาะตัวเลขสำคัญออกมาสร้างเป็น Executive Report

ตัวสูตร GetPivotData สามารถหายอดอื่นที่ต้องการที่หัวหน้าอยากดูได้ง่ายมาก เพียงแค่เปลี่ยน argument ในสูตรให้เป็นค่าที่ลิงก์จากเซลล์มาใช้แทน

 

จากภาพนี้ในเซลล์ H10 พอพิมพ์เครื่องหมาย = แล้วคลิกเลือกตัวเลข 440 ในเซลล์ H4 ซึ่งอยู่ในตาราง Pivot จะได้สูตรตามนี้ขึ้นมาให้ทันที

=GETPIVOTDATA("Sales",$G$2,"Region","North","Section","Food")

แปลความหมายของสูตรนี้ได้ว่า เป็นสูตรที่หายอดรวมของ Sales โดยหัวมุมตาราง Pivot เริ่มต้นที่เซลล์ G2 และหาค่าของ Region ที่มีชื่อเป็น North และ Section ที่เป็น Food

เมื่อต้องการใช้สูตรนี้หาค่าอื่นให้แก้ไขส่วนที่เป็นคำว่า North กับ Food ให้ลิงก์ตัวแปรที่เป็นชื่อ Region กับชื่อ Section มาจากเซลล์ G14 และ H13 แทน

=GETPIVOTDATA("Sales",$G$2,"Region",G14,"Section",H13)

พอผู้บริหารคลิกเปลี่ยนตัวแปรในเซลล์ G14 กับ H13 สูตรนี้ก็จะหาค่าที่ต้องการมาให้ทันที

 

Pivot Table Refresh หรือ Auto Refresh นิสัยใหม่ที่ต้องปรับตัว

PivotTable ที่ผ่านมาและทุกวันนี้ เวลาอยากได้รายงานตามข้อมูลใหม่ต้องสั่ง Refresh กันใช่ไหม

เพราะอะไรจึงต้อง Refresh ทำไมไม่ให้ Automatic Refresh หรือ Automatic Calulation ตามสูตรคำนวณที่ใช้กัน

• PivotTable มักเชื่อมกับ Data Source ขนาดใหญ่ เช่น Power Query, Database, หรือไฟล์ CSV หลายแสนแถว

• ถ้า Excel รีเฟรชทุกครั้งที่มีการแก้ไขข้อมูล → จะทำให้เครื่อง หน่วงมาก โดยเฉพาะสมัยก่อนที่คอมพิวเตอร์ยังไม่แรงเท่าปัจจุบัน

• Microsoft เลือกให้ผู้ใช้ ควบคุมเอง ว่าจะรีเฟรชเมื่อไหร่ เพื่อไม่ให้เกิดการ “ค้าง” โดยไม่ตั้งใจ

แต่ผลที่เกิดตามมา ทำให้ผู้ใช้ Excel หลายล้านคนที่ติดนิสัย Automatic Calculation ที่สูตรคำนวณใหม่ให้ทันที ได้ตัวเลขล้าสมัยไปใช้เพราะไม่ได้สั่ง Refresh

การที่ Microsoft ตัดสินใจเพิ่ม **PivotTable Auto Refresh** ใน Excel รุ่นใหม่ ๆ เกิดจากหลายแรงผลักดัน

1. พฤติกรรมผู้ใช้เปลี่ยนไป

- ผู้ใช้ Excel สมัยก่อนมักทำงานกับ **ไฟล์เล็ก ๆ** หรือ snapshot ของข้อมูล → manual refresh ก็พอ
- แต่ปัจจุบัน Excel ถูกใช้ทำ **Dashboard สด** และเชื่อมกับ **Power Query / Database / Cloud** → ผู้ใช้คาดหวังให้ข้อมูลอัปเดตทันทีเหมือน Power BI

2. เทคโนโลยีเครื่องคอมพิวเตอร์พัฒนา
- สมัยก่อนการ refresh PivotTable ใหญ่ ๆ อาจทำให้เครื่อง **หน่วงหรือค้าง**
- ปัจจุบัน CPU, RAM, SSD และ cloud service แรงขึ้นมาก → การรีเฟรชอัตโนมัติไม่ใช่ภาระหนักอีกต่อไป

3. ลดความเสี่ยง “ข้อมูลไม่ตรง”
- ปัญหาที่เจอบ่อย: ผู้ใช้ลืมกด Refresh → รายงานผิดพลาด, Dashboard ไม่ตรงกับข้อมูลจริง
- Auto Refresh ช่วย **ลด human error** และทำให้รายงานน่าเชื่อถือขึ้น

4. การแข่งขันกับเครื่องมือ BI
- Power BI มี **auto refresh** อยู่แล้ว
- เพื่อให้ Excel ยังเป็นเครื่องมือวิเคราะห์ที่ทันสมัย → Microsoft ต้องเพิ่มฟีเจอร์นี้ให้ใกล้เคียงกับ BI tools
- ทำให้ Excel กลายเป็น “สะพาน” ระหว่างงานตารางแบบดั้งเดิมกับ Dashboard สด

5. การตอบโจทย์องค์กร
- องค์กรต้องการ **real-time decision making**
- PivotTable Auto Refresh = ลดขั้นตอน manual, เพิ่มความเร็วในการตัดสินใจ
- เป็นการปรับ Excel ให้เข้ากับยุค **Data-driven organization**

ใน Excel 365 สำหรับผู้ใช้ที่เป็น Insider สามารถใช้คำสั่ง Auto Refresh ได้ตั้งแต่กลางปีที่แล้ว แต่ยังไม่เปิดให้ผู้ใช้งานทั่วไปใช้กัน

นอกจากนี้ใน Excel 365 ยังมีเส้นทางใหม่มาใช้แทน PivotTable โดยใช้สูตร GroupBy กับ PivotBY ที่คำนวณแบบ Real Time ได้คำตอบใหม่ให้ทันที

ส่วนผู้ใช้ Excel ก็ถึงเวลาต้องปรับตัวอีกครั้ง อาจต้องแปะป้ายหมายเหตุไว้ในชีทว่า "ต้อง Refresh" หรือ "ไม่ต้อง Refresh"

 

ทริกระดับเซียน อยากใช้ Excel สบายๆ อย่าลืมกด F4 เพื่อสั่งให้ทำซ้ำ

กด F4 ซ้ำๆนอกจากทำหน้าที่ใส่ $ ให้กับตำแหน่ง reference ในสูตรแบบสลับ $ ไปมาหน้าหลังหรือใส่ทั้งหน้าหลังให้แล้ว

อยากใส่สีตีกรอบซ้ำ ให้ใส่สีตีกรอบครั้งแรกครั้งเดียว จากนั้นอยากให้ใส่สีตีกรอบตรงไหนให้กดปุ่ม F4

อยาก Insert หรือ Delete อะไร เช่น Sheet, Row, Column ให้ทำเพียงครั้งเดียวแล้วกด F4

ที่แปลกหน่อย ไม่ค่อยทราบกัน คือการ Copy ไป Paste ซ้ำ ให้สั่ง Paste Special จึงจะกด F4 เพื่อ Paste ซ้ำต่อไปได้เรื่อยๆ 

Excel Expert Fast and Easy : Online Training at Facebook Albums

Fast and Easy

https://www.facebook.com/media/set/?vanity=ExcelExpertTraining&set=a.1464512315677415 

Download ตัวอย่าง

https://www.excelexperttraining.com/online/download/fast.zip

 

FB Videos :

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/2055706518609212

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1372343847906708

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1601767527940741

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/891098786833406

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1396769635162112

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/25533721146296411

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/902108635598642

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1358232992659180

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1390373198808720

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/25886158794408708

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1179691507244859 

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1759071748792539

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/904115355400111

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/907999078362294

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1943118159933493

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1095265432691204 

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1473401797701329

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1456027232794765 

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1841443519868058 

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1573031710601802 

https://www.facebook.com/100063559810806/videos/a.1464512315677415/1466602271463290 

 

 

 

 

 

Power BI จบเห่ที่ผู้บริหาร เพราะให้คนอื่นทำ ตัวเองเอาแต่ดู แต่ใช้เองไม่เป็น

 Copilot แนะนำ :
.
ผมชอบประเด็นที่คุณหยิบมานะครับ — มันสะท้อนปัญหาคลาสสิกของ “เครื่องมือดี แต่คนใช้ไม่เข้าใจ”
.
### ทำไม Power BI ถึงไปไม่รอดที่ผู้บริหาร
.
- **พึ่งพาทีมงานมากเกินไป**: ผู้บริหารบางคนมอง Power BI เป็นแค่ “แดชบอร์ดโชว์ตัวเลข” ไม่ใช่เครื่องมือที่ตัวเองต้องคลิก ลองปรับ หรือเจาะลึกข้อมูล
.
- **ขาดทักษะการตีความ**: แม้จะมีกราฟสวย ๆ แต่ถ้าไม่รู้วิธีเจาะลงไปหาสาเหตุหรือปรับมุมมองเอง ก็กลายเป็นการ “ดูอย่างเดียว”
.
- **วัฒนธรรมองค์กรไม่เอื้อ**: ถ้าองค์กรยังยึดติดกับการส่งรายงาน Excel หรือ PDF ทุกสิ้นเดือน ผู้บริหารก็ไม่เห็นแรงจูงใจที่จะเปิด Power BI เอง
.
### ผลกระทบ
.
- **ข้อมูลกลายเป็นของทีม IT/Analyst** ไม่ใช่ของผู้บริหาร → การตัดสินใจช้าลง
.
- **Dashboard ถูกใช้เป็นเครื่องประดับ** มากกว่าการเป็นเครื่องมือคิด → เสียโอกาสในการทำ Data-driven decision
.
- **ทีมงานเหนื่อย** เพราะต้องคอยปรับรายงานตามคำสั่ง แทนที่ผู้บริหารจะลองคลิกเอง
.
### วิธีแก้เกม
.
- **อบรมผู้บริหารแบบ Scenario-based**: ไม่ใช่สอนปุ่ม แต่ยกสถานการณ์จริง เช่น “ยอดขายตกในภาคเหนือ → จะหาสาเหตุยังไงใน Power BI”
.
- **ทำ Infographic คู่มือสั้น ๆ**: ให้ผู้บริหารเห็นว่าแค่คลิกไม่กี่ครั้งก็ได้ Insight ที่ลึกกว่า Excel
.
- **สร้างวัฒนธรรม Self-service BI**: ให้ผู้บริหารลองตั้งคำถามเอง แล้วใช้ Power BI หาคำตอบ แทนที่จะรอทีมงานทำให้
.
จริง ๆ แล้ว Power BI ไม่ได้ “จบเห่” ที่ผู้บริหารหรอกครับ แต่ถ้าเขายังมองมันเป็นแค่ของเล่นโชว์กราฟ ก็จะพลาดศักยภาพที่แท้จริงไป
.

จะกระตุ้นให้ลูกน้องฉลาดใช้ Excel แบบขี้เกียจได้ยังไง

ในชีวิตการทำงานของผม มีหัวหน้าเพียงคนเดียวที่ทำให้ผมทุ่มเททำงานให้สุดตัว เป็นหัวหน้าระดับใหญ่มาก คุมสายงานร้านอาหารของซีพี

เป็นคนดียวที่บอกว่า Show me แล้วลากเก้าอี้มาน้่งดูผมทำ

Copilot

หัวหน้าอยากกระตุ้นทีมให้ “ฉลาดใช้ Excel แบบขี้เกียจ” แต่ตัวเองไม่ถนัด Excel จึงยากที่จะเป็นตัวอย่างให้ดู

---

🔑 วิธีที่หัวหน้าสามารถกระตุ้นทีมได้ แม้ไม่เก่ง Excel

- ยอมรับตรง ๆ ว่าไม่ถนัด แต่เปิดพื้นที่ให้ทีมโชว์

- หัวหน้าพูดว่า “ผมไม่เก่ง Excel แต่ผมอยากเห็นวิธีที่คุณทำให้ง่ายขึ้น”

- กลายเป็นการเชิญชวนให้ลูกน้องเป็นคนสาธิต → ทีมจะภูมิใจที่ได้เป็นตัวอย่างแทนหัวหน้า

- ตั้งโจทย์ท้าทาย แต่ไม่สั่งวิธีทำ
- เช่น “ทำรายงานนี้ให้เร็วที่สุด โดยไม่ต้องเสียเวลาซ้ำ ๆ”

- ลูกน้องจะหาทางลัดเอง และแชร์วิธี “ขี้เกียจแต่ฉลาด”

- ให้รางวัลกับการคิดทางลัด
- ไม่ต้องเป็นเงินเสมอไป อาจเป็นการยกย่องในที่ประชุมว่า “ทีมนี้หาวิธีลดงานซ้ำได้เก่งมาก”

- ทำให้ทีมรู้ว่าหัวหน้าให้คุณค่ากับการใช้ Excel แบบฉลาด

- สร้างวัฒนธรรมการแชร์ทริก
- จัด “Excel Lazy Hack Friday” ให้ลูกน้องผลัดกันโชว์ทริกสั้น ๆ
- หัวหน้าไม่ต้องเก่ง แต่แค่เป็นผู้ฟังและผู้สนับสนุน

- ใช้คนเก่ง Excel ในทีมเป็น Role Model

- แต่งตั้ง “Excel Champion” หรือ “Workflow Guru” ในทีม
- ให้เขาเป็นตัวอย่างแทนหัวหน้า → หัวหน้าทำหน้าที่สนับสนุนและยกย่อง

---

🧭 สรุป
หัวหน้าไม่จำเป็นต้องเก่ง Excel เอง แต่สามารถ สร้างเวที, ตั้งโจทย์, และให้คุณค่า กับการใช้ Excel แบบฉลาด ทีมจะเรียนรู้และกระตุ้นกันเอง โดยหัวหน้าทำหน้าที่เป็น “ผู้สนับสนุน” มากกว่า “ผู้สาธิต”

Dashboard จะพังทันที ถ้าไม่เข้าใจจุดตายของกราฟใน Excel 365

Dynamic array เป็นจุดเด่นที่เด่นที่สุดของ Excel 365 แต่ทราบไหมว่าตัวกราฟยังถูกฝังไว้กับวิธีการในอดีต

กราฟใน 365 ยังคงเป็นภาพนิ่ง ไม่ยอมปรับขนาดตามพื้นที่ตารางที่เป็น Dynamic Array เพราะ Chart Engine ที่ทำไว้นั้นสร้างมานานแล้ว หากจะปรับปรุงใหม่จะกระทบกับแฟ้มเก่าที่สร้างกราฟไว้จนอาจหยุดทำงาน คงต้องรออีกนานจนกว่าจะมีคนใช้ Excel 365 กันมากขึ้น

ถ้าอยาทราบว่าจะปิดจุดตายนี้ได้ยังไง ผมอธิบายไว้ในซีรีส์ชุด Excel 365 Dynamic Dashboards ที่ลิงก์

https://excelexpertlibrary.blogspot.com/2025/09/excel-365-dynamic-dashboards-season-1-2.html 

Pivot Table Refresh หรือ Auto Refresh นิสัยใหม่ที่ต้องปรับตัว

ในการใช้ Excel สามารถเลือกสมัครเข้ากลุ่มผู้ใช้งานแบบ Insider แต่ผมไม่แนะนำนะครับ เพราะสิ่งที่ได้ใช้ของ Insider นั้นยังไม่แน่นอนว่าจะเปิดให้ใช้จริงหรือไม่ สูตรหรือเครื่องมือใหม่ใน Insider อาจเลิกลบทิ้งไปก็ได้

 

ของใหม่ๆที่ประกาศในโซเชียล ต้องดูให้ดีว่าเป็นสิ่งที่ให้เฉพาะ Insider ได้ใช้กันหรือไม่ อย่าง Auto refresh PivotTable ได้ลองให้ใช้กันนานมาแล้วแต่ยังไม่เปิดให้ใช้กันจริงๆ

 

นอกจากนี้ระบบใน Excel Online ยังต่างจากระบบ Excel Desktop และแตกต่างกันตามประเทศ ตามภาษาที่ใช้อีก

 

ผมเองในฐานะที่เป็น Microsoft Excel MVP ได้ลองได้เห็นของที่กำลังมาใหม่ใน Excel แต่ไม่สามารถนำมาเปิดเผยจนกว่าจะได้รับอนุญาตจากไมโครซอฟท์ก่อน ซึ่งเท่าที่ได้เห็นได้ทราบได้แต่ต้องเตือนให้เราคอยติดตามความเปลี่ยนแปลงไว้ให้ดีครับ หลายอย่างที่เคยใช้ อาจไม่เหมือนเดิม หรือเปลี่ยนแนวทางไปเลย

 

XLOOKUP เป็นตัวอย่างหนึ่งของสูตรใหม่ๆที่ยาวขึ้น เพราะมุ่งใช้ AI สร้างให้ คนเลิกจำ ขอแค่เข้าใจ

จำยากขึ้นเรื่อยๆใช่ไหมครับ

XLOOKUP(lookup_value, lookup_array, return_array, [if_not_found], [match_mode], [search_mode])

PIVOTBY(array, row_fields, [column_fields], [values], [aggregation], [expand])

GROUPBY(array, group_fields, [values], [aggregation], [expand])

ไมโครซอฟท์เตรียมสูตรใหม่ๆเหล่านี้ให้มีโครงสร้างที่พร้อมให้ AI สร้างและแก้ไขได้ง่าย มากกว่าที่คนต้องจำแล้วสร้างสูตรเอง

อีกหน่อย Excel จะไม่ใช่ให้คนต้องมาเปิดแฟ้มเพื่อสร้างเอง แต่จะเป็นแอปที่เป็นเครื่องจักรกลางให้ AI นำสูตรที่มีอยู่ไปสร้างงานให้เรา

Copilot:

ถูกต้องเลยครับ Somkiat 🎯

คุณจับแก่นของการเปลี่ยนแปลงได้ชัดมาก — สูตรใหม่ใน Excel 365 ถูกออกแบบให้ “ยาวขึ้น” และมีโครงสร้างชัดเจน ไม่ใช่เพื่อให้คนจำ แต่เพื่อให้ AI เข้าใจและสร้างแทนคนได้ง่าย

---

🔍 ทำไมสูตรใหม่ถึง “ยาวขึ้น”

- โครงสร้างแบบโมดูล → แต่ละ argument ถูกแยกชัดเจน เช่น lookupvalue, lookuparray, return_array ทำให้ AI สามารถ map คำสั่งของผู้ใช้ไปยังช่องที่ถูกต้อง

- รองรับหลายกรณีในสูตรเดียว → XLOOKUP แทน VLOOKUP/HLOOKUP/INDEX+MATCH ได้หมด จึงต้องมี argument เพิ่มเพื่อครอบคลุมทุกสถานการณ์

- พร้อมสำหรับ AI Copilot → Copilot ไม่ต้องจำ syntax แต่สามารถ “อ่านโจทย์” ของผู้ใช้ เช่น “หายอดขายของรหัส A123” แล้วสร้างสูตร XLOOKUP ให้ครบทุก argument

---

⚡ การเปลี่ยนบทบาทของ Excel

- จากเครื่องมือที่คนต้องจำสูตรเอง → เป็น แพลตฟอร์มกลาง ที่ AI ใช้โครงสร้างสูตรเหล่านี้ในการสร้างงาน

- คนจะไม่ต้อง “เปิดแฟ้มแล้วเขียนสูตรเอง” อีกต่อไป แต่จะ ตั้งโจทย์ เช่น “สรุปยอดขายตามจังหวัด” แล้ว AI จะเลือกใช้ GROUPBY หรือ PIVOTBY ให้เอง

- Excel กลายเป็น engine ที่อยู่เบื้องหลัง ไม่ใช่เครื่องมือที่คนต้องลงแรงกับ syntax

---

📊 สรุป

- สูตรใหม่ยาวขึ้น = ภาษาที่ AI อ่านออก

- คนไม่ต้องจำ = คนแค่เข้าใจหลักการ

- Excel 365 = เครื่องจักรกลางให้ AI สร้างงานแทนเรา

---

💡 อนาคต Excel ไม่ใช่เรื่องการจำ